Belangenbehartigers en politici willen geen alcohol bij de pomp
GLANE, 20 oktober 2011 - Elf jaar geleden besloot het kabinet tot een verkoopverbod van alcoholhoudende dranken bij tankstations. Het doel was meerledig Belangrijkste reden was het gebruik van alcohol in het verkeer tegengaan en zo het aantal verkeersdoden te verminderen. Daarnaast paste die maatregel in het overheidsbeleid alcoholmisbruik terug te dringen en daarvoor het aantal distributiepunten te verminderen. Met name door hun lange openingstijden bleken pompstations ook nog eens lastig te controleren op bijvoorbeeld het respecteren van de leeftijdsgrenzen voor de daarmee belaste ambtenaren. Het verbod van alcoholverkoop in benzinestations is inmiddels ruim een decennium van kracht zonder dat iemand er tegen uit kwam.
De pomphouders vinden het anno 2011 oneerlijk dat bij wegrestaurants wel alcohol verkocht mag worden en hebben aangekondigd tegen de wet in toch weer alcohol te gaan verkopen, om daarbij een proefproces uit te lokken dat ze tot bij het Europese Hof van Justitie willen uitvechten met de Nederlandse overheid. Hun argument is dat niet is aangetoond dat er elf jaar na instellen van het verbod minder verkeersslachtoffers zijn. '
Woordvoerder Michael van der Maas van Veilig Verkeer Nederland ziet het voorstel niet zitten: 'Nadat de maatregel werd ingevoerd in 2000 daalde het aantal verkeersslachtoffers met 20%. Ik denk dat er wel een verband bestaat. Wij zijn bang dat de verleiding te groot is als naast het blikje fris bij de pomp een blikje bier staat, ook al is het voor de laatste kilometers naar huis.'
Ewout Klok, voorzitter van de Belangenvereniging Tankstations (BETA) maakte de aanstaande wetsovertreding namens BETA wereldkundig in een interview in dagblad De Telegraaf van 19 oktober. :'Er is gewoon sprake van rechtsongelijkheid: als ik over de grens in Duitsland bij het eerste tankstation stop, dan tref ik een grote slijterij. In Nederland kan ik bij een wegrestaurant gewoon een glas whisky bestellen. Maar de voornaamste reden is onze slechte concurrentiepositie ten opzichte van bijvoorbeeld supermarkten', aldus Klok.
'Als die actie inderdaad een initiatief is van BETA, dan maakt die organisatie zich schuldig aan uitlokking', aldus mr. M. Houben, ambtelijk secretaris van de Koninklijke SlijtersUnie. De SlijtersUnie nam als aan van de eerste stelling tegen deze actie van BETA, die in eerste aanleg zou gaan om zwak gedistilleerd, maar die zich volgens Klok snel zal uitbreiden tot ook sterk gedistilleerd. Dat het daarbij met name zou gaan om de verkoop van goedkope wodka werd al snel duidelijk aan de hand van reacties van tankstations in het oosten van het land, waar de Oost-Europese vrachtwagenchauffeurs massaal neerstrijken als ze Nederland in- of uitgaan. Houben schoot direct al met 'scherp' en liet Klok officieel weten als de wet inderdaad bewust overtreden zal worden, dat Klok niet alléén een reactie van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit tegemoet gezien kan worden, maar ook zijdens de Koninklijke SlijtersUnie geageerd zal worden. 'In dat geval zal de Koninklijke SlijtersUnie onmiddellijk in kort geding een verbod tot de gewraakte handelingen vorderen onder verbeurte van een dwangsom voor iedere dag dat de overtreding in stand wordt gehouden. Het in artikel 22 lid 1 Drank- en Horecawet vervatte verbod is niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. Bovendien valt niet in te zien waarom het verbod strijdig zou zijn met Europese regelgeving. Zolang de wetgever niet anders beslist kan overtreding van dit verbod niet worden getolereerd', aldus voorzitter Ron Andes van deze brancheorganisatie van zelfstandige slijters.
Politiek in het geweer
Na de SlijtersUnie kwamen al snel zowat alle politieke partijen met negatieve reacties. Lea Bouwmeester (PvdA) als eerste. Zij legde de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en Justitie de volgende vagen voor. Zo wil zij onder meer weten hoe ongewenst dat is vanwege het tegengaan van alcoholmisbruik door de overheid en behouden van de verkeersveiligheid het hoogst ongewenst is dat tankstations alcoholhoudende drank gaan verkopen. Zij vraagt dan ook aan de ministers hoe die denken dit te voorkomen? Zij wil ook precies weten op welke gronden alcoholica precies uit de tankstations zijn verbannen en of die gronden nog steeds wel of niet van kracht zijn.
Zij wil weten of het kabinet haar mening deelt, dat er onder het mom van een 'proefproces' nooit sprake kan en mag zijn van het in gevaar brengen van de verkeersveiligheid? 'Zo ja, wat kunt en gaat u doen om te voorkomen dat tankstations toch alcoholhoudende drank gaan verkopen?', aldus Bouwmeester.
'Is het mogelijk dat een tankstationhouder die alcoholhoudende drank verstrekt aan een automobilist, die daarmee onder invloed een verkeersmisdrijf begaat, zelf een feit begaat dat binnen de kaders van het strafrecht kan komen te vallen? Zo ja, aan welk misdrijf of overtreding denkt u dan? Zou er bijvoorbeeld sprake kunnen zijn van medeplichtigheid aan een strafbaar feit in de zin van het verschaffen van middelen tot het begaan van een misdrijf?', aldus het PvdA-kamerlid in haar schriftelijke vragen.
Ze vervolgt: 'Welke sancties staan er op het ongeoorloofd verkopen van alcohol houdende drank door tankstations? Zijn die sancties afdoende en de boetes hoog genoeg om te voorkomen dat tankstations na het betalen van een boete gewoon doorgaan met de verkoop van die drank? Zo ja, waar blijkt dat uit? Kan een vergunning van een tankstation dat bij herhaling alcoholhoudende drank blijft verkopen worden ingetrokken? Zo ja, door wie en op welke gronden en deelt u de mening dat intrekking van de vergunning de ultieme sanctie zou kunnen zijn? Zo nee, waarom niet en zijn er andere mogelijkheden op grond waarvan een dergelijk tankstation kan worden gesloten?'
Last but not least wil ze -net als zovelen die zich de regelgeving handhaving van de drankenbranche bezig houden- nu wel eens weten of de capaciteit van de Voedsel- en Waren Autoriteit nog afdoende is om ook nog op dit punt de wet te kunnen handhaven? 'Zo ja, waar blijkt dat uit? Zo nee, deelt u dan de mening dat die capaciteit dringend uitbreiding behoeft?'
Na Bouwmeester volgden een aantal politieke partijen, waaronder de ChristenUnie met schriftelijke vragen. Voordewind en Wiegman: 'Alcohol en autorijden gaan niet samen, 'don't drink and drive'. De verkoop van alcohol door benzinestations is verboden, dus de minister dient dan ook meteen in te grijpen bij de benzinestations die nu provocerend wel alcohol willen verkopen. Meteen een vette boete opleggen zou ik zeggen. Veel verkeerslachtoffers worden nog steeds veroorzaakt door drankgebruik. Dus niet de kat op het spek binden.'
Verder willen de kamerleden weten hoe het is gesteld met de naleving van artikel 22 van de Drank- en Horecawet? 'Beschikt de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA), die toezicht houdt op de naleving van de regels van de Drank- en Horecawet, over recente handhavingsgegevens? Bent u bereid deze - desgewenst geanonimiseerd - aan de Tweede Kamer te verstrekken?'
Ook vraagt hij of de ministers bereid zijn Inspecteur-Generaal van de nVWA te verzoeken de komende periode prioriteit te geven aan de handhaving van artikel 22 van de Drank- en Horecawet? 'Zo ja, bent u bereid toe te zeggen de Tweede Kamer te informeren over het antwoord van de IG van de nVWA op uw verzoek? Lokale en regionale resultaten van mystery-shop onderzoek naar de naleving van artikel 20 van de Drank- en Horecawet laten zien dat de situatie nog steeds zorgelijk is (zie o.a. cijfers van de gemeente Amstelveen van 29 september j.l.). Zijn er inmiddels voorlopige, danwel definitieve resultaten bekend van het landelijk mystery-shop onderzoek naar de naleving van artikel 20 van de Drank- en Horecawet? Bent u bereid deze op korte termijn aan de Tweede Kamer te verstrekken?', zo vragen Voordewind en Wiegman de bewindslieden.
Tweede Kamerlid Sander de Rouwe van het CDA heeft eveneens afwijzend gereageerd op het plan van enkele benzinepomphouders om weer alcohol te gaan verkopen. 'De wet verbiedt dit, maar een aantal pomphouders willen met het negeren van het verbod een proefproces uitlokken. 'Alcohol en verkeer gaan gewoon niet samen', aldus De Rouwe, die aangeeft dat het om die reden uitbreiden van het alcoholaanbod langs de snelweg een slecht plan is.'. De Rouwe rekent erop dat de minister ingrijpt als pomphouders toch illegaal alcohol gaan aanbieden.
