Supermarkt speeltuin van de toekomst met limonadebeleid voor wijn
RIJSWIJK, 4 oktober 2011 - Eind september voerden werknemers van supermarkten samen met FNV Bondgenoten ludiek actie voor een fatsoenlijke cao. Onder de noemer 'Supermarkt wordt speeltuin' werden leden van de werkgeversdelegatie uitgenodigd zich uit te leven op het springkussen voor het kantoor van de Raad Nederlandse Detailhandel (RND). Paul Ulenbelt (SP) kwam zijn steun betuigen en in de middag werd een petitie en een jojo (formaat XL) overhandigd aan de werkgevers. Die middag ging de zesde onderhandelingsronde voor de cao van start.
Arie van der Pijl, bestuurder FNV Bondgenoten: '75 procent van de werknemers in de supermarktbranche is jonger dan 23 jaar en het aantal neemt nog steeds toe. Daar is niets mis mee, ware het niet dat jongeren op alle fronten tekort wordt gedaan. Op loon, contractvorm, arbeidsduur en inhoud van het werk. Het is goed dat jongeren werkervaring kunnen opdoen. Maar met het huidige jeugdloon en de eisen die aan hen worden gesteld, lijkt het eerder op uitbuiting. De supermarkt lijkt een speeltuin te worden waar de werkgevers de steeds jongere werknemers absoluut niet serieus nemen.'
In de petitie roepen werknemers de werkgevers op om de toekomst van de branche te verbeteren onder andere door een structurele loonsverhoging op inflatieniveau, het afschaffen van de jeugdlonen en gelijk loon voor gelijk werk. Volgens de bond concurreren werkgevers op kosten in plaats van op service en kwaliteit. 'Door het vasthouden aan de jeugdschalen wordt de prijzenslag dus door jongeren gefinancierd', aldus Van der Pijl.
Groeiende onzekerheid werknemers
In toenemende mate worden mensen op basis van contracten voor 12 uur of minder aangenomen en wordt een grote mate van flexibele inzetbaarheid geëist. Van der Pijl: 'De werknemers willen zich graag blijven inzetten voor de branche maar ze maken zich zorgen over de toekomst. Na drie tijdelijke contracten is er voor velen geen plaats meer in de supermarkt. Zo gaat veel kennis en ervaring verloren. Het wordt tijd dat werkgevers hun werknemers op nummer 1 zetten en niet hun marges, gekoppeld aan de steeds lagere prijzen door de concurrentieslag die al jaren woedt.' De cao supermarkten is bindend voor alle medewerkers in de supermarkten. De cao geldt voor circa 260.000 werknemers, hiervan is 75 procent jonger dan 23 jaar.
In Nederland werken veel mensen met een laag salaris en onder onzekere, slechte omstandigheden. FNV Bondgenoten vindt dat iedereen recht heeft op 'Gewoon Goed Werk'. Dat wil zeggen: gelijke arbeidsvoorwaarden voor gelijk werk, gezond en veilig werk, toegang tot sociale zekerheid en een fatsoenlijk pensioen. Of je een vast contract hebt of niet, of je Nederlander bent of niet, of je baan is ge-outsourced of niet. Circa 1,4 miljoen mensen in Nederland verdienen minder dan € 10 per uur en 1,9 miljoen hebben mensen geen vaste baan. Zij werken in de schoonmaak, vleesverwerking, post, uitzendbranche, taxisector èn .... supermarkten.
Gunstig voor slijters/wijnspeciaalzaken
Hoe je zaken ook wendt of keert een goede ontwikkeling, zo valt in kringen van slijters en wijnspeciaalzaken te vernemen. Wanneer de salarissen ook in supermarkten naar een normaal niveau worden getild, is er minder ruimte voor stunten met prijzen voor onder andere bier en gedistilleerd (in hun borrelshops). Het feit, dat supermarkten steeds meer worden bevolkt door steeds jongere vakkenvullers, is ook anderszins gunstig. Vakkennis ontbreekt en adviezen over alcoholhoudende dranken en wijn-spijs adviezen zijn er, een enkele uitzondering daargelaten, niet meer te krijgen.
Ton Borghouts, dranken-trendwatcher en al jarenlang hoofdredacteur van het vakblad Drinks Slijtersvakblad hierover: 'Het zou goed kunnen dat daardoor bijvoorbeeld een stuk 'verloren' wijnomzet weer terugschuift naar die slijters/wijnspecialisten, die zich door kennis weten te onderscheiden bij de consument. In de doorsnee supermarkt is nauwelijks nog iemand te vinden -behoudens op de versafdelingen- die de klant enige informatie of wijn-spijs suggesties kan geven inzake alcoholhoudende dranken en in het bijzonder wijn. En.... ik heb het al vaker gezegd: 'het schap praat nooit terug', als je tobt met de vraag welke wijn je moet kopen bij een bepaald gerecht. 'Een volle rode wijn, mooi bij rood vlees of wild', lees je dan op een kaartje. Maar hoe zal die wijn smaken als er bijvoorbeeld spruiten bij worden geserveerd?'
Het feit dat de ene jaargang de andere niet is, is volgens hem ook nog niet doorgedrongen op de winkelvloer van de gemiddelde supermarkt. De kaartjes veranderen nooit, terwijl wijnen het ene jaar totaal anders kunnen smaken dan het volgende. 'Zelfs wijnadviseurs bij Makro blijven daarbij volgens hem in gebreke. Een korte vraag aan de wijnchef van een filiaal waarom nagenoeg alle jaartallen worden weggepoetst op etiketten in folders en andere reclame-uitingen, levert het bewijs.
Borghouts: 'Voor hen -en voor de meeste supermarktmedewerkers- is wijn net limonade. Jaar-in jaar-uit hetzelfde. Een vrijbrief om de 'oude' jaargang naadloos in de nieuwste jaargang te laten overgaan zonder wat te hoeven doen aan bijvoorbeeld de prijs, als die nieuwe jaargang kwalitatief -door slechte vinificatie of gewoon een voor de teelt van wijndruiven kwalitatief klimatologisch slecht jaar- beduidend minder is. Zoals nu bij heel wat Australische wijnen van de jaargang 2011 het geval zal zijn. Natuurlijk is die limonade-policy ten aanzien van wijn natuurlijk deels ook een voortvloeisel van de 'speeltuin-functie' die supermarkten (en hun borrelshops) in feite zelf hebben gecreëerd gewerkt om hun prijzenoorlogen deels mee te financieren (naast bezuinigingen op personeel is het uitpersen van leveranciers een ander gegeven in dat kader). De vraag rijst inmiddels hoe lang de consument dat nog zal pikken en zich zal laten bedotten, want daar komt het op neer.'
Volgens de Drinks Slijtersvakblad hoofdredacteur zijn net als de goede slager, bakker en agf-specialist ook de slijters/wijnspeciaalzaken terug aan het komen. 'Met vakkennis en kwaliteitsproducten. En niet met voorverpakte eenheidsworsten. Speciaalzaken in aantrekkelijke vestigingen, liefst naast of pal tegenover die supermarkten, zodat de consument het verschil direct kan zien en wat de slijter betreft: binnenkort ook ter plekke kan proeven.'
