Wijngoeroe weigert fles uit puinhopen van Twin Towers

NEW YORK, 11 september 2011 - Het is vandaag precies tien jaar geleden, dat het WTC in New York door terroristische aanslagen werd verwoest. Een daad, die duizenden onschuldige burgers het leven kostte. Voor de redactie van Drinks Slijtersvakblad aanleiding om bij hoge uitzondering juist op deze zondag bijgaand bericht op de website te plaatsen.
Nine-eleven was de dag van waaraf de wereld er anders uit zou gaan zien. Een dag, die velen met name in de VS en in het bijzonder New York nog dagelijks bezig houdt. Net als één van Amerika’s vermaardste wijnkenners Kevin Zraly (foto).
Deze Amerikaanse wijngoeroe kreeg in het kader van deze dag enkele dagen geleden een bijzondere fles wijn aangeboden. Hij weigerde die resoluut en het scheelde maar weinig of hij had de aanbieder bij kop en kont de deur uitgegooid.
De fles was afkomstig uit de puinhopen van het tien jaar geleden verwoestte WTC. De fles had de aanslag kennelijk (uiterlijk) goed doorstaan. Kevin echter was zo geschokt door de situatie, dat hij de aanbieder bijna vijandig liet weten : ’ik wil er niet eens naar kijken. Stick it in your ass’.  Op zich niet zo verwonderlijk, als men weet dat Kevin van 1976 tot en met de aanslagen van 11 september 2001 hoofdsommelier, eigenlijk directeur wijnen, was van het befaamde New Yorkse restaurant ‘Windows on the World’, dat gevestigd was op de bovenste etage van de meest noordelijke toren van het WTC. ‘Het is goed mogelijk dat er flessen zijn, die die ramp hebben overleefd’, zo zei hij later in een kranteninterview. Behalve een grote wijnkelder bij het restaurant zelf, boven in de toren hadden we ook kelders onderin de toren. ‘Windows’ had een vrij constante voorraad van tenminste alléén al 60.000 flessen topwijn.’
Zraly verloor ruim 70 van zijn Window’s collega’s tijdens de ramp. Zelf ontsprong hij net de dans omdat hij op dat moment niet binnen was. Juist het feit dat die fles hem nu werd aangeboden, schoot hem in het verkeerde keelgat. Bij rampen van dit soort omvang praat je niet ter herinnering aan. Dat doe je als je iets te vieren hebt. En dat hebben we hier duidelijk niet. Er zijn alléén maar verliezers. Om te beginnen de nabestaanden van de Windows-medewerkers die op dat moment al druk aan het werk waren. En vergeet niet, dat die aanslag ook nog eens het begin is geweest van alle economische misère waar we nu mee zitten. Geldverslindende oorlogen en onvoldoende oog voor de binnenlandse aangelegenheden, anders dan die van veiligheid. Ze hebben de VS uiteindelijk op de rand van de financieel-economische afgrond gebracht’, aldus de in zijn wiek geschoten oprichter/eigenaar van één van Amerika’s meest toonaangevende wijnopleidingen: ‘The Windows on the World Wine School’.
De school was op de bovenste etage van de WTC-toren gehuisvest. Het begon er bij toeval. Als een zesweekse opleiding in het besloten lunchrestaurant, als extra educatie voor in eerste instantie eigen medewerkers en al snel ook als entertaining voor gasten die meer over wijn te weten wilden komen. Maar ‘Windows’ zoals het al snel werd genoemd, werd zo populair, dat het in 1980 werd geopend als restaurant voor het grote publiek.
Van nitwit tot wijnexpert
Zraly groeide op in een omgeving waar geen wijn op tafel kwam. Hij maakte daar pas kennis mee, toen hij als student kritieken ging schrijven voor de New York Times. Van wijn had hij geen verstand en dat liet een lezer hem dan ook al snel weten na een 4 sterren kwalificatie die hij gaf aan een restaurant dat afschuwelijke wijnen serveerde. Voor hem het sein om zich met spoed daar in te verdiepen. Toen hij 25 jaar was werkte hij als wijnverkoper aan de horeca. Hij stapte op een goede dag bij ‘Windows on the World’ binnen om wat wijnen voor te stellen. ‘ Eigenaar Joe Baum (in 1998 op 78-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van prostaatkanker) was zo verbouwereerd van mijn wijnselectie, dat hij geen wijn kocht, maar me aanbood keldermeester bij hem te worden, om een wereldvermaarde collectie wijnen te brengen voor de captains of industry en andere groten der aarde die hier plachten te lunchen. Hij gaf me carte blanche, zoveel vertrouwen had ik al direct bij hem verworven. Maar’, relativerend: ‘we spreken wel over begin zeventiger jaren van de vorige eeuw. De kennis van de Amerikanen over wijn was toen nog nihil of nog uitermate beperkt. Het was ook nog in de tijd dat je topjaren Bordeaux van de grote châteaux kon kopen ver onder de honderd dollar en waar witte wijn voor velen eigenlijk synoniem was voor Duitse wijn. Heel Californië telde toen amper 20 wineries.’ Trots laat hij de wijnkaarten nog zien uit 1993. Het jaar van de eerste bomaanslag op het WTC. Er staan wijnen op voor 8 dollar. ‘Nee, niet per glas, maar per fles. Goed, er staat ook al een 1928 Lafite Rothschild tussen. Iets duurder’, grinnikt hij: 3000 dollar
Gedurende 40 jaar wijndoceren, waarvan zoals gezegd 35 jaar voor zijn ‘Windows of the World Wine School’ leverde hij  inmiddels meer dan 20.000 gediplomeerden af. Waaronder, zoals hij aangeeft squadrons sommeliers en hallen vol keldermeesters. Voor zijn educatieve prestaties werd hij veelvuldig onderscheiden. Onder meer mag hij ook prat gaan op de titel ‘meest entertainende wijnleraar’ van de VS. Altijd goed voor een kwinkslag of een goed verhaal. Maar maandenlang somber en stilzwijgend na die dramatische elfde september van 2001. Na die dag zette hij zijn wijninstituut voort  vanuit het New York Marriott Marquis Hotel. En, nu bewust, weer op de bovenste etage. Inmiddels verscheen er ook een standaardwerk van zijn hand, ‘Windows on the World Complete Wine Course’, waarvan meer dan drie miljoen exemplaren werden verkocht en waarvoor jaarlijks updates verschijnen. Hij noemt het zijn hommage aan de ruim 70 collega’s van hem die het leven lieten die dag.  Ook andere wijntitels verschenen er van zijn hand, zoals ‘Kevin Zraly's American Wine Guide (2006)’ en  ‘The Ultimate Wine Companion’ (2010). In 2007, zette hij samen met Robert Parker het ‘Parker & Zraly Wine Certification Program’ op. Binnenkort verschijnt er in de VS nog een boek van zijn hand vrijvertaald onder de titel: ‘De reis van een keldermeester tussen kelder en het werkelijke leven’. Een wonderlijk leven en lang niet altijd even romantisch als het beroep zou doen vermoeden.
TON BORGHOUTS