Legitimatieplicht bij kopen van alcohol moet volgens CNV bij klant liggen

WOERDEN/ENSCHEDE, 26 maart 2011 - Uit een eerder deze week gepresenteerd onderzoek van de Universiteit Twente blijkt, dat de verkoop van alcohol aan jongeren voor (thuis)verbruik onder de 16 jaar nog steeds veel te gemakkelijk gebeurt. In totaal werden 236 winkels bezocht door jonge mensen onder de 16. In maar weinig gevallen werd om een identiteitsbewijs gevraagd en kom men gemakkelijk met de alcoholische drank de kassa passeren.
De CNV Dienstenbond is daarover geenszins verbaasd. Fedde Monsma, bestuurder CNV Dienstenbond: ‘Het is ons bekend dat de vaak jonge caissières het moeilijk vinden om om het identiteitsbewijs te vragen. In veel gevallen leidt dat namelijk tot discussies met leeftijdgenoten en vaak ook tot intimidatie of agressie. Bedenk ook dat de werknemers diezelfde jongens en meisjes weer op andere momenten buiten het werk tegenkomen. Er ontstaat een gevoel van onveiligheid, waardoor de controle er bij inschiet.’ Daarom pleit CNV Dienstenbond voor een andere werkwijze. Monsma: ‘Het moet worden omgedraaid. Jongeren moeten verplicht worden hun identiteitsbewijs te laten zien bij de verkoop van alcohol en tabak. Dit systeem geldt in de Verenigde Staten en werkt daar prima.’ CNV Dienstenbond pleit op dit punt voor een aanpassing van de wet.
CNV Dienstenbond krijgt steeds meer klachten binnen vanuit de supermarkten, waar caissières steeds meer intimiderende en soms gewelddadige situaties meemaken bij de controle op de verkoop van alcoholische dranken. Monsma: ‘Leg de verantwoordelijkheid voor legitimatie niet meer neer bij de winkelier en de medewerkers, maar bij de klant. Ik vraag de winkeliers gezamenlijk in actie te komen voor hun medewerkers en zich bij ons aan te sluiten in het pleidooi de wet te wijzigen. Daar dragen de winkeliers wel een verantwoordelijkheid.’

CBL positief,maar …
‘Uit het onderzoek van de Universiteit Twente naar het weigeren van de verkoop van alcohol aan jongeren onder de 16 blijkt dat supermarkten samen met de slijterijen het beste scoren: in 32% van de gevallen krijgt de jongere geen alcohol mee. De legitimatiemaatregel ‘Nog geen 20?’van de supermarkten laat dus een positief effect zien’, aldus het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de koepelorganisatie van de supermarktbranche.
Het betekent een verbetering van 35% ten opzichte van vorig onderzoek van Universiteit Twente eind 2009. Toen was het nalevingpercentage in de supermarkt 25%. Voor de invoering van de legitimatiemaatregel was dat gemiddeld 15%. Supermarkten hebben de naleving van de leeftijdgrens dus steeds beter onder controle.
Het CBL zet in op een verdere verbetering van de handhaving. Ambitie is om tot de top van Europa te gaan behoren. Zweden, het land met de strengste regelgeving scoort het hoogst met een nalevingpercentage van 55%. En het gaat hier nota bene om staatswinkels.
Toch is enige nuance bij deze reactie van het CBL op zijn plaats: Zo concludeert het onderzoek van de UT, dat in verreweg de meeste gevallen (65% van alle bezochte verkooppunten de jongeren kozen voor het supermarktkanaal om alcohol te kopen. De gemiddelde naleving (gerelateerd naar alle 236 verkooppunten die door de mystery shoppers zijn bezocht), ligt in supermarkten en slijterijen dan gelijk op 32% (in cafetaria’s was dat 15%, waar in kiosken en overige verkooppunten de naleving nagenoeg nihil is). Maar het gaat om de aantallen. Bij 102 van de bezochte (151) supermarkten konden te jonge kopers (102, ofwel 68%!) succesvol alcoholica kopen. Bij slijterijen was dat slechts in 6 van de 19 pogingen succesvol. In twee derde van alle aankooppogingen werd door het verkopend personeel geen enkele interventie gepleegd en werd alcohol dus zonder enige vorm van controle verkocht. In het geval dat de leeftijd wél werd vastgesteld aan de hand van een legitimatiebewijs leidde dit in een kwart van de gevallen alsnog tot verkoop. In de eerstkomende editie van SVB, die eind april verschijnt, wordt uitgebreid op dit onderzoek in gegaan.