Kleiner risico op diabetes type 2 bij matige alcoholconsumptie

DEN HAAG, 9 februari 2010 - Mannen en vrouwen die matig drinken hebben minder kans op het ontwikkelen van diabetes type 2. Dit blijkt uit een grote overzichtsstudie op basis van de gegevens van bijna een half miljoen mensen. Bij consumptie van 2-2,5 glazen alcoholhoudende drank per dag is het risico het laagst. In vergelijking met nooit-drinkers kan de risicoverlaging bij mannen oplopen tot 13% en bij vrouwen tot zelfs 40% minder risico op diabetes type 2. Te veel drinken doet het positieve effect teniet: meer dan 5 glazen per dag leidt tot een verhoging van het risico op diabetes type 2.
De onderzoekers van de Universiteit van Toronto zetten de resultaten van alle relevante wetenschappelijke onderzoeken naar de relatie tussen alcoholconsumptie en het risico op diabetes type 2 die tussen 1980 en 2008 zijn verschenen op een rij en analyseerden deze. Het ging hier om 20 prospectieve cohortonderzoeken die betrekking hebben op in totaal 477.200 mensen. 12.556 van hen ontwikkelden tijdens de looptijd van de onderzoeken diabetes type 2. Door de grote omvang van deze 'meta-analyse' konden de gegevens van de mensen die diabetes ontwikkelden worden vergeleken met de gegevens van de groep levenslange geheelonthouders.
Zowel bij mannen als bij vrouwen werd een U-vormige relatie tussen alcoholconsumptie en risico op diabetes type 2 gevonden. Hiermee werden de resultaten van eerdere overzichtstudies uit 2005 herbevestigd. Wel was de gevonden risicoverlaging bij vrouwen veel groter (- 40% bij consumptie van 24 g alcohol/dag) dan bij mannen (13% bij consumptie van 22 g alcohol/dag). 1 standaardglas alcoholhoudende drank bevat 10 gram alcohol. Bij consumptie van 5 (vrouwen) of 6 (mannen) glazen per dag of meer was er sprake van een stijging van het risico op diabetes type 2 ten opzichte van geheelonthouders.
Het onderliggende mechanisme is nog onderwerp van onderzoek. De toegenomen insulinegevoeligheid bij matige alcoholconsumptie speelt hier waarschijnlijk een rol.
Deze publicatie heeft toegevoegde waarde ten opzichte van eerdere meta-analyses over dit onderwerp, omdat in eerdere meta-analyses de referentiegroep bestond uit zowel levenslange geheelonthouders als mensen die zijn gestopt met drinken. Stoppen met drinken is vaak het gevolg van gezondheidsproblemen (zgn. 'sick quitters'). Het meenemen van deze sick quitters in de referentiegroep kan een vertekening geven van de onderzoeksresultaten.
Een beperking van deze meta-analyse is dat veel van de meegenomen onderzoeken gebaseerd zijn op slechts één alcoholconsumptiemeetpunt, terwijl gezondheidseffecten meestal het gevolg zijn van het lange-termijn consumptiepatroon. Ook het drinkpatroon (bv. drinken bij de maaltijd, gelijkmatige spreiding over de week of piekdrinken in het weekend) is mogelijk van invloed op de gezondheidseffecten. De invloed van deze factoren kan het gevonden verschil tussen mannen en vrouwen mogelijk voor een deel verklaren en zou in de toekomst nader onderzocht moeten worden.
Baliunas DO e.a. Alcohol as a risk factor for type 2 diabetes. A systematic review and meta-analysis. Diabetes Care, 2009; 32(11): 2123-2132.