Nieuwe on-line training ‘Laat je niet overvallen’

SEPTEMBER 2011 - Voor de een zijn grootste angst, voor de ander het ‘risico van het vak’ en voor sommigen een ervaring waar ze mee moeten leren leven. Gelukkig is de kans dat je slachtoffer wordt van een overval niet zo groot, maar als het toch gebeurt is de impact enorm. Elke overval is er een teveel en daarom lanceert het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) tijdens de Week van Veiligheid de nieuwe online training ‘Laat je niet overvallen’, specifiek gericht op (aankomend) winkelpersoneel. De training gaat op 11 oktober in première op verschillende ROC’s in het land, waar de leerlingen een gastcollege krijgen van een HBD-adviseur.
‘Vorig jaar werden in de detailhandel 868 bedrijven overvallen’, vertelt Hendrik-Jan Kaptein, hoofd bestrijding winkelcriminaliteit bij het HBD. ‘Statistisch gezien maken juweliers, tabakszaken en videotheken de grootste kans een overvaller over de vloer te krijgen, maar ook supermarkten lopen een relatief groot risico. Er werken ongeveer 750.000 mensen in de detailhandel. Als je dat afzet tegen het aantal overvallen vorig jaar, kun je stellen dat één op de duizend medewerkers kans maakt op ongewenst gewelddadig bezoek. Dat lijkt misschien niet erg veel, maar we moeten niet vergeten dat een overval vaak veel verstrekkender gevolgen heeft dat alleen het verlies van geld of goederen.’
Voorkomen is beter dan…
Als je daadwerkelijk overvallen wordt, is de impact groot. Een overval kan een bom leggen onder je gevoel van veiligheid en je vertrouwen in mensen, kortom: je kunt nog lang last hebben van de psychische gevolgen ervan. De training richt zich daarom voor een belangrijk deel op preventie. Kaptein: ‘Je kunt wel degelijk een aantal maatregelen nemen om je winkel minder aantrekkelijk te maken voor overvallers. Bijvoorbeeld door alert te zijn, goed op te letten. Maar de training gaat ook in op wat je kunt doen tijdens en na een overval. Het bekende RAAK principe, waarbij de R staat voor Rustig blijven, de A’s voor Acceptatie en Afgeven – van geld of goederen – en de K voor Kijken, om later een goede daderbeschrijving te kunnen geven. In deze training wijzen we ook de mogelijkheid om hulp te krijgen. Nog steeds is het aantal overvallen veel groter dan het aantal keren dat een beroep wordt gedaan op onze gratis opvang Slachtofferhulp Detailhandel.’
Voorlichten
‘Laat je niet overvallen’ is gericht op beginnende winkelmedewerkers en leerlingen die een detailhandelsopleiding volgen. De lesstof wordt op een snelle en redelijk laagdrempelige manier gebracht, zodat het met name jongeren aanspreekt. Kaptein: ‘Je krijgt filmpjes te zien, die je als het ware meevoeren in de lesstof. Zo leer je op een leuke manier. Aan het einde van training doe je een toets en kan je een certificaat behalen. De training duurt ongeveer drie kwartier: dat staat gelijk aan een lesuur op school. De moraal van het verhaal is dat we met deze training niet willen afschrikken, maar voorlichten. En dan het liefst op een beetje aansprekende manier.’
Als het echt spannend wordt
Werkgevers in de detailhandel zijn verplicht beleid te hebben voor wat overvalpreventie betreft. ‘Er moet een plan zijn’, vertelt Hendrik-Jan Kaptein. ‘Je moet voldoen aan de wettelijke eisen waarin wordt gesteld dat je een veilige werkomgeving moet bieden aan je personeel. Wanneer de medewerkers deze online training volgen, weet je dat ze op zijn minst beslagen ten ijs komen. Ze hebben gezien hoe je tijdens een overval kunt reageren en dat er mogelijkheden zijn om een overval te voorkomen. Want goede maatregelen in de winkel en goed geïnstrueerd personeel kunnen wel degelijk preventief werken, ervoor zorgen dat een overvaller besluit door te lopen. Natuurlijk weet je nooit hoe iemand reageert als hij daadwerkelijk wordt geconfronteerd met een overvaller. Maar de ervaring leert dat mensen er wel degelijk wat aan hebben. Dat een belangrijk deel van de lesstof ‘blijft hangen’ en dat mensen nog weten hoe ze moeten reageren als het echt spannend wordt.’
De nieuwe online training ‘Laat je niet overvallen’ is vanaf 11 oktober te vinden op www.hbd.nl.
Week van de Veiligheid
De week van 10 t/m 16 oktober is omgedoopt tot nationale ‘Week van de Veiligheid’. In deze week organiseren verschillende branche- en koepelorganisaties in de detailhandel activiteiten om veiligheid bij ondernemers en hun medewerkers onder de aandacht te brengen. Want het effect van de inspanningen om winkelcriminaliteit tegen te gaan, is sterk afhankelijk van de manier waarop er op de winkelvloer met de maatregelen wordt omgegaan.
Surf voor meer informatie naar: www.deweekvandeveiligheid.nl.
Hulp na een overval
Corrie de Jong is eigenaresse van ‘Ons man Corrie’ een sigarenwinkel in het Brabantse Tilburg. In oktober 2010 komt er om half tien iemand  haar winkel in die een pistool op haar richt en roept dat hij geld wil hebben. Corrie schrikt maar heeft wel de tegenwoordigheid van geest om ervoor te zorgen dat ze zijn signalement goed in haar geheugen prent. Terwijl hij zijn pistool op haar gericht houdt, haalt ze haar kassa leeg. De overvaller verlaat met zijn buit de winkel, en Corrie drukt op de knop van het stil alarm. De politie is in recordtijd ter plaatse, net als een medewerker van Slachtofferhulp Detailhandel. Corrie: ‘Ik zou er zelf niet aan gedacht hebben om Slachtofferhulp Detailhandel in te schakelen. Ik wist van hun bestaan, maar misschien dacht ik dat ik hun hulp niet nodig zou hebben. Ik weet het niet, maar ik was blij dat ze er waren. Ik heb zeker een uur met de medewerker van Slachtofferhulp Detailhandel gesproken en daar heb ik veel baat bij gehad. Om alles te verwerken, maar ook om meer praktische zaken te bespreken. Zo wilden mijn partner en zoon dat ik rust zou nemen, de winkel even zou sluiten maar dat wilde ik per se niet. Voor mijn gevoel zou de drempel om weer achter de toonbank te gaan staan, dan alleen maar hoger worden. De medewerker van Slachtofferhulp Detailhandel heeft goed naar mij geluisterd en mijn standpunten uitgelegd aan mijn naasten. Samen met mij heeft hij de winkel de volgende dag, op zaterdag, geopend. Hij bleef in de winkel om te zien hoe het ging. Ik heb dat als heel prettig ervaren. Het werk en de gesprekken met de klanten deden me goed. Ik wist van tevoren dat mijn werk mij het gevoel zou geven dat ik het wel zou redden. En dat was ook zo.’
Ondernemers en medewerkers in de detailhandel die te maken krijgen met agressie, geweld, overval of ongeval  in de winkel, kunnen gratis gebruikmaken van de HBD-regeling Slachtofferhulp Detailhandel. Het alarmnummer 0800-0801 is 24 uur per dag bereikbaar. Als u belt, is binnen twee uur een professionele hulpverlener ter plaatse.