Bedrijfsbeëindiging vergt goede voorbereiding

OKTOBER 2007 - Heeft u geen opvolgers/kopers voor uw bedrijf? Wilt u nog grote investeringen plegen of hebt u daar de energie niet meer voor? Is uw bedrijf überhaupt nog levensvatbaar of vindt u de tijd rijp om het bedrijf over te dragen, bijvoorbeeld aan uw kinderen? Allemaal vragen die soms leiden tot het antwoord: we stoppen ermee (en dragen het werk over). Maar ook een bedrijfsbeëindiging is een belangrijke (financiële) beslissing. Goed geïnformeerd raken is ook daarbij een `must'. De fiscalisten van de vereniging Koninklijke Horeca Nederland zetten onlangs nog eens wat zaken hierover op rij. Omdat het meeste ervan ook van toepassing is voor andere branches dan alleen de horeca, geven we de belangrijkste punten hier weer.

Bij overdracht en opvolging is het belangrijk, dat men zich tijdig gaat oriënteren. En daarbij moet worden uitgegaan van een termijn van zeven jaar vóór de verkoop. Voor bepaalde fiscale constructies geldt namelijk dat deze pas na zes jaar door de fiscus geaccepteerd worden. Het verkoopproces bestaat uit een aantal fases:
• Oriëntatiefase. Hierin wordt nagedacht over verkoop en opvolging. Reken voor een optimale oriëntatie op zes jaar; dan staan nog tal van fiscale mogelijkheden binnen handbereik.
• Voorbereidingsfase. Deze fase is in feite de belangrijkste. Hierin wordt de basis gelegd voor een goede verkoop. Na deze voorbereidende stappen heeft men enig inzicht in de verkoopprijs en hoe de afrekening met de fiscus zal verlopen.
• Voorbereiding bedrijfsverkoop. Na de voorbereidende stappen is er inzicht in de verkoopprijs van uw bedrijf en hoe de afrekening met de fiscus zal verlopen. U kunt het best een ondernemingsplan en bedrijfsinformatie opstellen voor kandidaat-kopers. Het is verstandig om al in een vroegtijdig stadium iemand te zoeken die u begeleidt bij het totale project. Ook kan de eigen accountant een belangrijke rol spelen. Samen met hem worden de volgende zaken op rij gezet:
- de doelstelling voor de verkoopprijs en -condities
- het profiel van de koper of opvolger
- de waarde en de verkoopprijs
- opstellen van een persoonlijk en financieel plan
- bijwerken van de administratie
Het bedrijf aantrekkelijk maken voor verkoop is een belangrijke verdere vervolgstap. Denk daarbij aan het op orde brengen van interne zaken. Vaak is het zowel voor de verkopende ondernemer als voor het bedrijf verstandig om alvast te wennen aan de situatie na overdracht. Bouw bepaalde taken af en laat die door medewerkers of uw opvolger doen

•Transactiefase
In deze fase gaat het om het zoeken van kopers, onderhandelen en afronding verkoop. Uiteraard zijn er situaties waar de verkoop niet vrijwillig plaatsheeft maar op korte termijn moet gebeuren. Dit kan bijvoorbeeld zijn bij een faillissement, ziekte of een ongeval. Hier richten wij ons echter op de ‘reguliere' verkoop. Als de opvolging in eigen familie is geregeld, ligt de situatie anders dan wanneer het bedrijf aan derden wordt verkocht. Ook bij overdracht binnen de familie is het echter nog belangrijk om goede gesprekken te voeren en alle afspraken in een contract vast te leggen. Als opvolging binnen de familie geen succes blijkt te zijn, is het vaak namelijk niet alleen een zakelijk maar ook een persoonlijk drama.
Bij verkoop aan derden verkopen veel ondernemers in horeca (en midden- en kleinbedrijf) hun bedrijf via makelaars. Men kan het beste vrijblijvend een gesprek met meerdere adviseurs aangaan en dan beslissen wie het bedrijf mag gaan verkopen. Maak hierbij ook duidelijke afspraken over geheimhouding. Belangstelling voor uw bedrijf is natuurlijk prettig, maar spreek met uw makelaar ook af dat kandidaat-kopers pas inzage in gevoelige informatie krijgen als zij aan kunnen tonen dat zij over voldoende financiële middelen beschikken om daadwerkelijk het bedrijf te kunnen kopen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een bankverklaring. Vaak ketst een koop nog op het laatste moment af omdat de kandidaat-koper toch niet over de vereiste financieringsmogelijkheden blijkt te beschikken. Laat u ook in de prijsonderhandeling bijstaan door deskundigen. Belangrijk is dat kandidaat-kopers binnen redelijke marges zo eerlijk mogelijk worden voorgelicht over de sterke kanten van het bedrijf maar ook over de mindere sterke. ‘Lijken’ in de kast kunnen naderhand tot juridische nasleep en forse schadeclaims leiden! Een kandidaat zal waarschijnlijk zelf een goed onderzoek willen doen naar het bedrijf. Als dit een positief resultaat heeft, kunnen de onderhandelingen worden afgerond en met een handtekening bekrachtigd worden. Het opstellen van het verkoopcontract wordt uiteraard aan specialisten (makelaar, accountant, notaris) overgelaten.