MKB wil korte metten maken met administratieve lasten

JANUARI 2003 - Het kabinet moet nu echt korte metten maken met de hoos aan wet- en regelgeving die op ondernemers afkomt, elkaar vaak overlapt, conflicterend is en leidt tot onacceptabel hoge administratieve lasten, met name in het mkb. Het is hoog tijd voor het digitale overheidsloket. Het ministerie van Economische Zaken moet eindverantwoordelijk worden en niet alleen coördineren. Dit stelde MKB-Nederland nog maar eens tijdens de Dereguleringsdag van de VVD-Tweede Kamerfractie op 16 december.
Al jaren klagen (mkb-)ondernemers over de veel te hoge administratieve lasten. Veel wet- en regelgeving gaat gepaard met het invullen van omvangrijke en zeer gedetailleerde informatiestromen en -formulieren, waarbij de essentie vaak uit het oog wordt verloren. Daarnaast is er veel overlap en tegenstrijdigheid in de regels. Het EIM heeft becijferd dat in 2001 de lasten zijn gestegen tot 8,7 miljard euro! Vooral het midden- en kleinbedrijf is de klos, negen keer zwaarder dan het grootbedrijf. En deze cijfers zijn nog geflatteerd, omdat de officiële definitie van administratieve lasten een aantal wetten uitsluit, die echter wel degelijk (schriftelijk) werk opleveren. De Wet Arbeid en Zorg is hiervan een voorbeeld.
De Arbowetgeving is een goed voorbeeld van hoe het niet moet. Allereerst moet tot in detail van alles worden vastgelegd, bijvoorbeeld over persoonlijke beschermingsmiddelen, inventarisatie van geluidsbronnen, procedures hoe te handelen bij agressie enz. Daar komen nog vele verplichte jaarlijkse rapportages van de risico-inventarisatie en -evaluatie bovenop. Naar het effect of het nut wordt niet gekeken. Wat te denken van een organisatie die een plan moet opstellen over seksuele intimidatie, omdat er twee -oudere- vrouwen werken. Verder bestaat het personeel alleen uit jonge mannen.

Conflict
De Arbowet conflicteert bovendien met andere wetten, zoals de Bouw- en Milieuwetgeving, de Warenwet of het Bouwbesluit. De verschillende inspectiediensten houden geen rekening met elkaars werk. Zo kan het voorkomen dat, om aan de arbo-eisen te voldoen, een werkgever dure aanpassingen doet in zijn ventilatiesysteem, om vervolgens van de gemeentelijke milieuambtenaar te horen te krijgen dat het anders moet. Een andere illustratie is de plek van een bluspapparaat: het bouwbesluit zegt: op de grond. Van de arbowet mag dit juist niet.
Er zijn nog veel meer van deze voorbeelden aan te dragen. In de groene ruimte overlappen veel regels elkaar (straks helemaal met de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening). De belangrijkste bron van administratieve lasten komt van loongerelateerde heffingen, door de verschillende grondslagen en systematieken die worden gehanteerd. Het kabinet doet een voorzichtige poging hier iets aan te doen via twee wetten (WALVIS en Aansluitingswet WALVIS), maar door het ontbreken van een uniforme grondslag zal het effect klein zijn.
Wat moet er volgens MKB-Nederland nu gebeuren? Voor een gezonde economie is het noodzakelijk dat een volgend kabinet nu echt korte metten maakt met de administratieve lastendruk en de hoos aan wet- en regelgeving die op mkbÂ’ers afkomt. Het principe moet worden omgedraaid: niet de informatieverplichting aan de overheid staat centraal, maar de bedrijfsvoering van de ondernemer. Het gebruik van informatie- en communicatietechnologie kan grote besparingen opleveren; en er zijn al concrete oplossingen voorhanden, zoals Elektronische Heerendiensten.
Al jaren wordt gesproken over bedrijvenloketten: overheid, voer dit nu eens in! Het college dat toezicht moet houden op de administratieve lasten, Actal, is een tijger zonder tanden. Wil het echt kunnen functioneren, dan moet het veel meer machtsmiddelen krijgen, à la de Mededingingsautoriteit. Als basis moet gelden: voor iedere nieuwe wet een oude weg. Daarnaast moet regelgeving eindig worden. Het ministerie van Economische Zaken moet in plaats van coördinerend, verantwoordelijk worden voor het terugdringen van wet- en regelgeving en de daarbij horende administratieve lasten. Dit onderdeel heeft Zalm overigens inmiddels overgenomen. Tot slot bepleit MKB-Nederland voor een dereguleringspact tussen het Rijk en lagere overheden.