Het tube kookboek
JUNI 2011 - Het is één van de merkwaardigste kookboekjes die ik de laatste decennia onder ogen heb gehad. Een boekje met gerechten opgebouwd rondom het gebruik van voedingsmiddelen. Van mayonaise tot kappertjescrème en zelfs truffel- en kastanjepasta in tubes duiken op. Michel Postma schreef deze aanrader voor bijvoorbeeld Vaderdag. Maar het is juist ook weer niet alleen gericht op onhandige keukenprinsen.
Hoe kom je erop, zo vraag je je al snel af. De auteur geeft zelf het antwoord: ‘Op vakantie in Italië had ik afgelopen zomer tandpasta nodig. In alle haast voor het vertrek was ik vergeten nieuwe te kopen. Inde plaatselijke winkel kon je terecht voor elementaire levensbehoeften, zo ook voor tandpasta. Gangbare merken waren er niet, daarom ging ik af op het uiterlijk: een glanzend witte tube met afbeelding van een ouderwets zeilschip. Tandpasta, zo fris als de zee, dat was overduidelijk. Toen ik de tube thuis opende wachtte mij in eerste instantie een onaangename verrassing, de tandpasta rook naar vis! De inhoud bleek helemaal geen tandpasta te zijn, maar ansjovispasta. Eenmaal geopend, kon ik hem natuurlijk niet meer terugbrengen. Gelukkig hadden we nog wat ciabatta, bladpeterselie en mozzarella, wat samen met ansjovispasta een gouden combinatie bleek. Bij mijn tweede tandpastapoging controleerde ik direct de inhoud van alle tubes in de winkel, want mijn culinaire nieuwsgierigheid was gewekt. Deze tube met vispasta smaakte naar meer. Er bleek in de schappen tot mijn verrassing maar één soort tandpasta te liggen, voor de rest was het een schatkamer aan lekkernijen uit de tube: kappertjes, zongedroogde tomaten, mayonaise, mosterd, tonijnpuree, wat een gastronomische keuze! Levensmiddelen uit de tube zijn het lelijke eendje van de voedingsindustrie. Ze worden vaak beschouwd als kunstmatige rommel, maar hoe kan men zich vergissen! De inhoud is bijna altijd van topkwaliteit, verrassend van smaak en de tubes zien er in al hun eenvoud ook nog eens goed uit. Ze zijn bovendien lang houdbaar en ze zijn gemakkelijk mee te nemen. Ideaal voedsel dus voor kampeerders, als vederlichte proviand voor stoere trektochten.’
Het culinaire tubehoogtepunt viel volgens Postma in de jaren zestig, toen het vooral in Amerika en Scandinavië een trend werd allerhande voedsel in tubes te stoppen. ‘Dit viel samen met de opkomst van de ruimtevaart, daar kwamen tubes ook uitstekend van pas. Makkelijker te openen dan blik (geen gepruts met een blikopener in het luchtledige), alles prima (zelfs ongekoeld) houdbaar en geconcentreerd, zodat het weinig plaats inneemt. Toen ruimtereizen aan populariteit begonnen in te boeten en astronauten minder vaak de ruimte werden ingeschoten, raakten levensmiddeltubes op de achtergrond. Slechts in de wereld van de sport bleef de tube populair. Vooral in de wielersport waren tubes een constante factor; even met losse handjes de dop opendraaien, de inhoud snel naar binnen knijpen en demarreren maar! ‘
De laatste tijd duiken tubes tot zijn vreugde weer steeds vaker op in de supermarkt, en in tegenstelling tot vroeger zijn het niet alleen basisproducten, zoals tomaat, kaas, pindakaas, melk of mosterd. Tubes bevatten steeds vaker verfijnde producten, zoals gedroogde bottarga, exquise vispasta's (kaviaar!), uitgelezen kruidenmixen, smakelijke olijventapenades en zelfs overheerlijke truffelpasta. Postma: ‘Tubes hebben hun plek in de keuken definitief veroverd. Zoiets verdient natuurlijk een kookboek, dus bladeren en knijpen maar!’
‘Het tube kookboek’ is genaaid gebonden uitgevoerd met harde kaft. Het telt 64 pagina’s (12x20,5 cm). Het bevat geen gerechtfoto’s. Wel foto’s van fleurige tubes en een aantal kleurillustraties. Het kost in de winkel € 9,95. ISBN 978 94 6054 081 3. Uitgeverij: Fontaine-Noë (’s Graveland).
