Jammie Jammie
SEPTEMBER 2008 - Jane Clarke (zelf moeder van een vierjarige) is een vooraanstaand en gewaardeerd voedingsdeskundige. Ze heeft een vaste rubriek in de Daily Mail en heeft meegewerkt aan het baanbrekende en succesvolle televisieprogramma Jamie's School Dinners, Als diëtiste begeleidt ze niet alleen kinderen, maar ook professionele sporters en bekende sterren:
Dit door haar geschreven boek is overzichtelijk en tegelijk gemakkelijk te gebruiken voor de moderne ouder die naast koken graag tijd overhoudt voor andere leuke dingen. Het boek behandelt de eetgewoonten en -behoeften van baby's tot en met peuters, inclusief veel specifieke aandachtspunten, zoals moeilijke eters, pijn bij doorkomende tanden en voedselallergieën. Het staat bovendien vol met recepten om kinderen gezond; plezierig en voedzaam te laten eten.
‘Vanaf het moment dat je ontdekt dat je zwanger bent, moet je voedsel eten dat rijk is aan voedingsstoffen waarvan je weet dat ze helpen om je kind te laten groeien. Voor sommigen is zwanger zijn vreselijk omdat ze veel last van misselijkheid hebben, maar alle aanstaande moeders die na de twaalfde tot de zestiende week nog misselijk zijn, moeten weten dat het beter zal gaan. En wees gerust, ook al kun je niet supergezond en uitgebalanceerd eten, je baby redt zich wel. Baby's halen veel van de vitamines, mineralen, eiwitten en voedingsstoffen die ze nodig hebben, uit jouw lichaam voeding die je jarenlang hebt opgeslagen. Jij kunt je na de bevalling uitgeput voelen, maar gelukkig kan dat snel hersteld worden.’ Dat stelt auteur Jan Clarke in haar boek.
Het lijkt wel of onze voedingswereld steeds verandert. Je kunt behoorlijk in de war raken van berichten, artikelen en etiketten, maar met de uit dit boek opgedane kennis zul je snel zien wat belangrijk is en wat niet. Inderdaad veranderen bepaalde adviezen naarmate je baby ouder wordt, maar de basis van wat baby's nodig hebben, verandert niet.
Je kunt makkelijk bedolven worden onder advies uit ouderschapsboeken en de media. Jane Clarke: ‘Veel boeken geven menu's, schrijven precies voor hoeveel je baby moet eten en wanneer en doen suggesties over hoe je zijn of haar tot in de puntjes uitgebalanceerde maaltijden moet organiseren. Naslagwerken kunnen nuttig zijn, maar ik wil ze op een paar punten op de proef stellen. Jammie Jammie staat niet vol tabellen en grafieken. Als je eenmaal de juiste basisinformatie hebt over de verschillende soorten voedsel en de hoeveelheden die je baby moet eten, ben je zelf prima in staat over je voeding te beslissen op basis van jouw behoeften en die van je baby.’
Jane vindt niet dat baby's speciaal eten of drinken nodig hebben. ‘Al vanaf dat ze een paar maanden oud zijn, kunnen ze met de pot mee-eten. Het is waar dat ze in bepaalde fases niet alles kunnen verteren of ver¬dragen, maar over het algemeen kunnen gezonde baby's hetzelfde eten als wij. Als kinderen iets anders eten dan de rest van het gezin, zullen ze gaan denken dat er altijd veel verschillende gerechten op tafel zullen staan waaruit ze kunnen kiezen. Vaak zijn kinderen kieskeurig, omdat ze altijd hebben gekregen wat ze wilden als ze er maar hard genoeg om zeurden. Als kinderen hetzelfde eten als hun ouders, nemen ze meteen deel aan de gezinsmaaltijden. Maaltijden zijn er niet alleen om ons lichaam te voeden, maar ook om samen te kletsen en als kind waardevolle vaardigheden te leren. Ik wil niet doorzagen over `vroeger', maar ze deden toen wel van alles goed (niet alles, natuurlijk) . Eén ding is dat kinderen aan tafel gingen zitten om te eten. Oké, tot ze twee zijn eten kinderen meestal niet genoeg tijdens maaltijden en hebben ze nog een paar voedzame tussendoortjes nodig. Na deze fase hebben ze af en toe nog tussendoortjes nodig bijvoorbeeld tijdens een heel lange dag of als ze niet thuis zijn. Maar probeer ze op gewone dagen niet meer te geven. Tijdens autoritten, in de wachtkamer bij de dokter, in de trein, in parken; we schijnen tegenwoordig te denken dat kinderen altijd iets moeten eten om ze stil te hou¬den. Eten wordt vaak als zoethoudertje gebruikt om tekortkomingen in de opvoeding te compenseren.’
Het is ons allemaal wel eens gebeurd dat we in het openbaar door het gedrag van onze kinderen of ons eigen humeur tot het uiterste getart werden. Het lijkt nu de norm te zijn dit soort situaties het hoofd te bieden door het kind iets in de mond te stoppen. We hebben grote problemen met kinderen die al jong te dik zijn omdat ze te veel eten. Feit is dat als je baby leert dat eten of drinken troost biedt, hij snel te dik zal worden is Jane’s mening.
‘Als je zelf gezond eet, kun je je kind makkelijk meenemen in je eigen gezonde routine. Als je goed eet, zul je minder snel uitgeput raken en kun je genieten van je kind en heb je de energie om ervoor te zorgen dat eten leuk is (of ten¬minste haalbaar is zonder een frons op het voorhoofd of een glas wijn in elke hand!). Natuurlijk vind ik niet elke maaltijd met mijn dochter Maya leuk. Sommige maaltijden zijn ongezellig, omdat ze tegenspartelt en niet wil eten wat wij eten (nu ze vier is komt dat minder vaak voor dan toen ze drie was). Zorgen dat je kind gezond eet, kan, vooral als ze ouder dan 12 maanden zijn, best een strijd zijn, maar van alle strijden die ouders moeten winnen is dit de belangrijkste.
Wat je je kind in de eerste drie jaar van zijn leven te eten geeft, is van groot belang voor zijn groei en ontwikkeling. We weten inmiddels hoe belangrijk die eerste jaren zijn en ouders willen graag een goede basis leggen voor de gezondheid van hun kind. Jane Clarke: ‘Een goede basis helpt bij het opbouwen van een gezond afweersysteem, een sterk, fit lichaam en zorgt voor een gelukkig, tevreden kind dat zich kan concentreren en nieuwe vaardigheden kan leren. En als we direct goed beginnen, hebben we minder kans op gedoe over eten als ze ouder zijn. Natuurlijk is het zo dat zodra de omgeving zich ermee gaat bemoeien bepaalde ruzies, zoals over het eten van groenten, weer de kop op kunnen steken, maar een positief begin is het halve werk.
Jane heeft dit boek verdeeld in secties die je kunt doorlezen als je feiten, inspiratie en een geruststellend woord nodig hebt. Je vindt er trucjes die ze heeft geleerd tijdens haar werk met kinderen in haar diëtistenpraktijk, en ook dingen die ze als moeder van haar dochter Maya heb geleerd.
Alle recepten zijn voor het hele gezin. Zelfs gepureerde groenten kunnen heerlijk zijn voor volwassenen, met verkruimelde feta of gebraden kip bijvoorbeeld. Misschien vind je sommige ingrediënten te ingewikkeld of te verfijnd voor je baby of peuter, maar houd dan in je achterhoofd dat je kinderen geen flauwe gerechten hoeft voor te schotelen. Jane: ‘Ze houden misschien van wat simpels, zoals rijst met banaan, maar bijna vanaf het moment dat je vast voedsel introduceert is er niks op tegen Spaanse peper, knoflook of kruiden te gebruiken. De recepten zijn óf snel te bereiden óf goed in te vriezen, zodat je op een ander moment tijd kunt besparen. Gewoon een zak risotto ontdooien bijvoorbeeld, voeg er erwten of andere groente aan toe en je zet in een handomdraai een heerlijke maaltijd op tafel.’
In haar recepten zitten boter, room, jam, wittebrood en andere levensmiddelen die op de ‘zwarte lijst’ staan. ‘Ik heb deze ‘slechte’ voedingsmiddelen deels opgenomen omdat ze een voedzaam onderdeel kunnen zijn van het menu van je kind, maar ook omdat ik zelf liever een kind heb dat een verse witte boterham met jam eet dan een gerecht met bewerkte ham of kaas. Alleen doordat er op het etiket staat dat het waardevolle calcium bevat, gaan ouders denken dat het gezond is. We hebben geen bewerkte levensmiddelen nodig.’
‘Jammie Jammie’ is genaaid gebonden uitgevoerd met harde kaft. Het boek telt 240 pagina’s (19,5x24cm). Het is behoorlijk het kleurenfoto’s geïllustreerd. Het kost in de winkel € 19,95. ISBN 978 90 5897 866 0. Uitgeverij Terra Lannoo (Arnhem / Rielt-B).
