E = eetbaar?

NOVEMBER 2001 - Etiketten op producten zijn belangrijk, want ze geven informatie over voedseltoevoegingen en hulpstoffen. Dergelijke stoffen zitten in bijna al ons dagelijks voedsel. Daarom moet iedereen zich op eenvoudige wijze op de hoogte kunnen stellen van de functie, kwaliteit en samenstelling van deze stoffen.
Alle E-nummers, kunstmatige zoetstoffen en andere geur-, kleur- en smaakstoffen zijn met behulp van de informatie in 'E = Eetbaar?' terug te vinden. Via dit boek van dr. J. Kamsteeg is na te gaan of een bepaalde toevoeging of hulpstof zonder schade voor de gezondheid kan worden gebruikt, en wat de effecten ervan zijn. Behalve de herkomst en functie worden in 'E = eetbaar?' ook de bijwerkingen van alle hulpstoffen beschreven, met name de reacties die kunnen optreden bij overgevoeligheid voor een bepaalde stof. Bij elke toevoeging worden voorbeelden gegeven van producten waarin deze stof voorkomt.
De patiënt met voedselintoleranties, waaronder veel kleine kinderen, moet zijn eigen `veilige' menu kunnen samenstellen. Maar dan moet hij wel weten wat al die nummers op het etiket betekenen! 'E = eetbaar?' geeft informatie over alle E-nummers en geur-, kleur- en smaakstoffen, zodat de consument weet wat hij eet!

NATUURLIJKE E

Een groot aantal E-nummers staan voor stoffen die gewoon in de natuur voorkomen. Tot deze E-nummers behoren ascorbinezuur, appelzuur, glutaminezuur en tocoferol. Voor de meesten van ons zijn dat onschuldige verbindingen. Toch zijn er onder ons mensen die daarop reageren. Vaak is dat moeilijk te geloven. Er wordt te veel van uitgegaan dat de ontgifting van eenieder gelijk is. Dat we dit principe niet gemakkelijk kunnen loslaten, komt doordat het ook de basis vormt van onze reguliere geneeskunde. Maar de werkelijkheid is heel anders.
Onder ons zijn mensen die een zeer beperkte ontgifting hebben. Ze worden wel aangeduid als de `yellow canaries' naar analogie van de kanaries in de vroegere mijnbouw. Kanaries zijn namelijk veel gevoeliger voor mijngas (koolmonoxide) dan mensen.. Aan de kanarie kon men zien dat men de mijn zo snel mogelijk moest ontvluchten. Ook nu wordt bij de drinkwaterbereiding gebruikgemaakt van 'yellow canaries' bij de inlaat van oppervlaktewater, maar bij dit proces in de vorm van vissen. Onder ons zijn dus mensen die veel gevoeliger zijn voor bepaalde hulpstoffen of groepen hulpstoffen. Ze worden in dit boek aangegeven als `kwetsbare groepen'. Om deze groep mensen tot steun te zijn, is in dit boek een lijst met mogelijke bijwerkingen opgenomen.
Toevoegingen kunnen behoren tot de soort die onontbeerlijk is om iets goed te kunnen houden, zoals conserveermiddelen. In vleesproducten is conservering noodzakelijk om niet het risico te lopen van een dodelijke voedselvergiftiging door het eten van bedorven vlees. Maar er zijn ook stoffen die het productieproces ondersteunen, zoals het geven van stevigheid aan gesneden groente, of stoffen die extra kleur moeten geven aan producten, die de smaak moeten verbeteren of stoffen die zoveel mogelijk water binden. De consument heeft het recht dit te weten; men moet zelf kunnen beoordelen wat de functie van een hulpstof in een voedingsmiddel is en of men dat noodzakelijk acht.
In het ene huishouden is jam met een conserveermiddel een noodzaak omdat men twee tot drie maanden met een pot jam doet, in het andere huishouden is dit niet nodig omdat men nog geen week doet met een aangebroken pot. Niemand, noch de overheid, noch de fabrikant, kan deze beslissing voor de consument nemen. Dat moet de consument zelf doen. Hij moet in staat gesteld worden zijn eigen 'veilige' voedsel samen te stellen, maar dan moet hij wel weten wat die E-nummers betekenen.
De basis van deze versie van 'E=eetbaar?' is de lijst van additieven opgesteld op de EU-conferentie te Kopenhagen (Food Additives, a Nordic model for the implementation of EU's directives concerning food additives). De additieven die op deze lijst vermeld staan, zijn in dit boek opgenomen. Daarnaast worden enkele belangrijke geur- en smaakstoffen behandeld.
Het schrijven en bijwerken van een dergelijk boek is een continu proces dat nooit klaar zal zijn. Op het gebied van additieven zijn er de laatste tientallen jaren veel congressen geweest en zijn er veel publicaties verschenen. De meeste hiervan zijn in dit boek verwerkt.
'E = eetbaar?' is uitgevoerd als paperback (14,5x21,5 cm) zonder illustraties. Het telt 314 blz. en kost in de winkel € 15,95 (f 35,25). ISBN 90 230 1067 1, uitgeverij Becht/Gottmer, Bloemendaal.