Het intieme burgerleven

SEPTEMBER 2006 - Het huiselijke en seksuele leven van onze negentiende-eeuwse voorouders was anders dan de clichés over de Victoriaanse mentaliteit ons doen geloven. Tot deze conclusie komt Pieter Stokvis in dit boek. Stokvis laat aan de hand van autobiografische geschriften zien hoe men in deze vervlogen wereld opgroeide, omging met seksualiteit, een partner koos, een gezin stichtte en een huishouden inrichtte. Het intieme leven blijkt dan toch niet zo preuts en braaf als vaak wordt gedacht.
De aanwezigheid van een inwonende dienstbode bijvoorbeeld had zo zijn gevolgen. Ondanks (of dankzij) het feit dat de dienstvertrekken streng gescheiden waren van de privévertrekken van de familie. De op^voeding was afgestemd op duidelijk gemarkeerde levensfasen, zoals de introductie van jonge dochters tot 'de uitgaande wereld'. Daar kwamen de beschermd opgevoede, jonge dochters in contact met mannen die in bordelen ervaring hadden opgedaan. En wat te denken van echtgenoten die boven de veertig probeerden hun liefde enkel een psychische invulling te geven? Lichamelijke onthouding was de enige manier om nakomertjes te voorkomen. Die 'vergeestelijking' was dan misschien een teken van echte liefde, maar de verdringing van de geslachtsdrift had ook schaduwzijden. Kortom: het huiselijke en seksuele leven kon in de praktijk sterk verschillen van het ingetogen, kuise beeld dat we hebben van de Victoriaanse mentaliteit.
Het boek Het intieme burgerleven, gepubliceerd bij Bert Bakker, ontkracht bestaande clichés en schept een onthullend beeld van de veranderingen in levensstijl van onze voorouders sinds 1800. De schrijver, Pieter Stokvis, doceert cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit Nederland. Eerdere werken van hem over hetzelfde thema zijn De wording van modern Den Haag (1987) en Huiselijk leven in de 20ste eeuw (2002).
Het Intieme burgerleven is ingenaaid gebonden uitgevoerd en telt een aantal illustraties. Het telt 200 pagina’s (12x20 cm). Het kost in de winkel € 18,95. ISBN 90 351 2878 8. Uitgeverij Prometheus (Bert Bakker) Amsterdam.