Schotse Malt Whisky

FEBRUARI 2002 - 'Een rondreis langs de distilleerderijen van Schotland' is de ondertitel van dit overzichtswerk voor de beginnende en gevorderde whiskyliefhebbers. In het boek slaagt de Nederlandse auteur Robin Brilleman erin uiteen te zetten wat de verschillende malt whiskies zo uniek maakt. Want juist in deze soort vind je de pure smaken van de ingrediënten terug, die per streek en per distilleerderij een geheel eigen karakter hebben. Afhankelijk van onder andere water, bodemgesteldheid, gebruik van turf en de distillatietechnieken. Robin Brilleman bezocht alle Schotse distilleerderijen en beschrijft in dit boek op een unieke wijze hun geschiedenis, distillatietechnieken en specialiteiten.Het boek is geïllustreerd met prachtige sfeerfoto's. Bovendien is in dit boek een uitgebreide begrippenlijst, bezoekersinformatie en zijn routebeschrijvingen opgenomen, wat dit boek uniek maakt. Met een voorwoord van dé whiskygoeroe uit Engeland, Michael Jackson.
Robin Brilleman is whiskykenner bij uitstek. Hij schrijft artikelen voor whiskymagazines in binnen- en buitenland, geeft proeverijen en is regelmatig sparringpartner voor dé whiskygoeroe uit Engeland, Michael Jackson. 'Het kan raar lopen', zo schrijft hij in zijn intro.' Zeven jaar geleden, tijdens mijn werk als barkeeper in bierproeflokaal 'In de Wildeman', vertelde ik een kennis en vaste klant dat ik niet van whisky hield. Deze kennis liet mij toen een Ierse malt proeven, gevolgd door een aantal Schotse, en maakte daarmee snel een einde aan deze misvatting. Hetzelfde jaar maakte ik een korte reis naar Schotland en vatte daar het plan op alle distilleerderijen van dit mooie land te gaan bezoeken.
Het idee om een whiskyboek te gaan schrijven dat enigszins afwijkt van de meeste andere op dit gebied, is bij me opgekomen toen ik voor het eerst Alfred Barnard's The Whisky Distilleries of The United Kingdom (1887) in handen kreeg. Dit boek beschrijft namelijk vooral de distilleerderijen en in mindere mate de whisky die er wordt geproduceerd. Het sloot daarom aan bij mijn eigen interesse, die meer gericht is op de achtergronden van een whisky dan op proefnotities en etiketten.
Ongeveer vijf jaar geleden besloot ik daarom met een specifieke vragenlijst en een fotocamera alle malt-whiskydistilleerderijen van Schotland te gaan bezoeken, ongeveer zoals Barnard dat meer dan 100 jaar geleden had gedaan met een tekenaar in plaats van een camera. Om de benodigde basiskennis op te doen heb ik de liquoristenopleiding gevolgd bij Harry Verhaar. Na deze opleiding heb ik in 1996 een reis gemaakt naar Islay, om er achter te komen welke informatie ik nu eigenlijk zocht. Ik heb toen alle op dat moment in bedrijf zijnde distilleerderijen van dit eiland bezocht en hun managers geïnterviewd. Later dat jaar ben ik in november naar de Speyside geweest, om daar in 10 dagen 53 distilleerderijen te bezoeken. Twee dagen was ik te gast bij Seagram's, waar Mark Lawson mij in hun negen distilleerderijen heeft rondgeleid. De overige dagen ben ik op de bonnefooi de resterende actieve en gesloten distilleerderijen langs gegaan. '
In 1997 bezocht Brilleman in het voorjaar de distilleerderijen aan de oostkust en in de Lowlands, en in de zomer waren de Highlands, de Orkney-eilanden, de westkust, Skye, Mull, Campbeltown, Arran en vervolgens weer Islay aan de beurt. In de afgelopen vijf jaar heeft hij de meeste distilleerderijen van Schotland meerdere malen bezocht.'Het minste dat ik wilde hebben was een foto van de distilleerderij in zijn omgeving en een antwoord op mijn vragen. Soms was er wat overredingskracht nodig, vooral bij distilleerderijen die eigendom waren van de grote concerns, maar in de meeste gevallen was men zonder aarzeling bereid medewerking te verlenen. De trots op het product straalt er bij de Schotten vanaf, en velen werken al generaties lang bij dezelfde distilleerderij. Soms was ik binnen 15 minuten klaar, maar het is ook voorgekomen dat ik uren lang in een distilleerderij doorbracht. Bij vele distilleerderijen heb ik ook bijzondere aspecten van de productiewijze op de gevoelige plaat mogen vastleggen.'
Wat u in dit boek kunt verwachten, is een omschrijving van de vijf whiskydistricten van Schotland, te weten de Lowlands, de Highlands, Speyside, Islay en Campbeltown. In deze vijf hoofdstukken wordt kort een aantal gesloten distilleerderijen behandeld waarvan er van de meeste nog steeds nog malt whisky te verkrijgen is. Daarna worden er 92 distilleerderijen, die de afgelopen vijf jaar voor korte of langere tijd in productie zijn geweest, uitgebreid behandeld. Behalve de geschiedenis, productiecijfers en andere wetenswaardigheden, worden ook de afwijkende distillatietechnieken beschreven, zoals onder andere bij Springbank, Mortlach en Auchentoshan. Ook wordt beschreven welke distilleerderijen nog zelf mouten, en welk deel dit van de totale productie is. Termen en begrippen inzake het gehele proces rond het maken van whisky worden in het lexicon achter in het boek verklaard. Brilleman: 'Het is mijn bedoeling dat iemand die een fles Schotse malt whisky heeft gekocht al proevende meer te weten kan komen over de distilleerderij waar de betreffende malt vandaan komt.
Schotse malt whisky - Een rondreis langs de distilleerderijen van Schotland telt 208 pagina's met veel kleurenfoto's. Het boek (17x 24 cm is gebonden met harde kaft.. Het kost in de winkel € 19,99. ISBN 90 215 9820 5 , uitgeverij Kosmos-Z&K, Utrecht.